W piątek 8 maja przypada uroczystość św. Stanisława, biskupa, męczennika – głównego patrona Polski oraz Archidiecezji Poznańskiej.
Święty Stanisław ze Szczepanowa to jedna z najważniejszych postaci w historii Kościoła w Polsce. Urodził się około 1030 roku w miejscowości Szczepanów. Już od młodości odznaczał się pobożnością i zamiłowaniem do nauki, co doprowadziło go do objęcia w 1070 roku stanowiska biskupa Krakowa. Święcenia kapłańskie otrzymał ok. roku 1060.
Wielką zasługą Stanisława było to, że dzięki poparciu króla Bolesława Śmiałego, który go protegował na stolicę krakowską, udał się do papieża Grzegorza VII wyjednać wskrzeszenie metropolii gnieźnieńskiej. W ten sposób raz na zawsze ustały pretensje metropolii magdeburskiej do zwierzchnictwa nad diecezjami polskimi. Grzegorz VII przysłał do Polski 25 kwietnia 1075 r. swoich legatów, którzy orzekli prawomocność erygowania metropolii gnieźnieńskiej z roku 999/1000 oraz jej praw.
Jako biskup Stanisław zasłynął z troski o wiernych oraz odważnego upominania władzy, gdy uznawał jej działania za niesprawiedliwe. Najbardziej znany konflikt dotyczył króla Bolesława II Śmiałego. Według przekazów biskup sprzeciwił się okrutnym decyzjom monarchy wobec poddanych i potępił jego postępowanie, co doprowadziło do tragicznego finału. 11 kwietnia 1079 roku Stanisław został okrutnie zamordowany podczas odprawiania Mszy św. na Skałce w Krakowie. Jego śmierć uznano za męczeństwo, a on sam stał się symbolem obrony prawdy i sprawiedliwości. Wydarzenie to miało ogromne znaczenie dla historii Polski – przyczyniło się do upadku rządów króla Bolesława i wzmocniło autorytet Kościoła. Zabójstwo biskupa przez króla było czymś wyjątkowym i wstrząsającym dla ówczesnego społeczeństwa. W konsekwencji Bolesław Śmiały utracił władzę i musiał opuścić kraj.
Rozwój kultu św. Stanisława był ważnym elementem integrującym społeczeństwo. W okresie rozbicia dzielnicowego jego postać symbolizowała jedność kraju. Wiąże się z tym także symbolika „zjednoczenia ciała” – według legendy rozczłonkowane ciało biskupa cudownie się zrosło. Interpretowano to jako zapowiedź przyszłego zjednoczenia Polski po okresie podziałów.
O św. Stanisławie pisze pierwszy historyk polski, Anonim, zwany potocznie Gallem, i – obszernie – bł. Wincenty Kadłubek, który jako biskup krakowski mógł mieć szersze informacje o swoim poprzedniku. Pierwszy, właściwy żywot św. Stanisława napisał dominikanin, Wincenty z Kielc, ok. 1240 roku. Żywot ten posłużył jako podstawa do kanonizacji męczennika.
8 września 1253 roku w Kościele św. Franciszka z Asyżu papież Innocenty IV dokonał kanonizacji Stanisława. W Polsce uroczystość odbyła się 8 maja 1254 roku. Stąd liturgiczny obchód ku czci św. Stanisława w naszym kraju przypada właśnie na 8 maja (w Kościele powszechnym na 11 kwietnia – dzień jego męczeńskiej śmierci).
Do dziś św. Stanisław jest czczony jako patron Polski, a jego relikwie znajdują się w katedrze na Wawelu. Postać św. Stanisława jest symbolem moralnej siły i odpowiedzialności za dobro wspólne. Jego życie pokazuje, że warto bronić prawdy nawet w obliczu wielkiego zagrożenia. Wzór św. Stanisława pozostaje aktualny również dziś. Jest symbolem odwagi cywilnej, odpowiedzialności za wspólnotę oraz gotowości do sprzeciwu wobec niesprawiedliwości. Jego historia przypomina, że napięcie między władzą a sumieniem jest zjawiskiem uniwersalnym i ponadczasowym.
Papież Jan Paweł II nazwał św. Stanisława „patronem chrześcijańskiego ładu moralnego”.
